Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Radomiu

Posted on

08-Kosciol

Kościół zaprojektowany został w 1930 r., budowany w latach 1931–39 i 1945–57.

W stylu zmodernizowanego renesansu włoskiego z elementami neobarokowymi. Murowany z cegły, tynkowany, orientowany. Korpus jest trójnawowy, trzyprzęsłowy, bazylikowy, z transeptem; poprzedzony płytkim przęsłem chóru i wtopioną czworoboczną wieżą na osi, ujętą po bokach aneksami. Prezbiterium jednoprzęsłowe, z aneksami mieszczącymi zakrystię i kaplicę bractwa (z kruchtami) po bokach. Fasada dwukondygnacyjna, pięcioosiowa. Wieża jest pięciokondygnacyjna, poprzedzona dwukondygnacyjnym ryzalitem ujętym parą jońskich kolumn w wielkim porządku, które dźwigają wydatne belkowanie zwieńczone balustradą tarasu, dekorowaną rzeźbami aniołów. W ryzalicie znajduje się zamknięta półkoliście dwukondygnacyjna wnęka, w której na dole mamy prostokątny portal zwieńczony trójkątnym przyczółkiem i ujęty parą korynckich kolumn dźwigających belkowanie. Wieża w trzeciej kondygnacji boniowana, w czwartej nieco węższa, z półkoliście zamkniętym oknem, a w piątej opięta kolumnami jońskimi. Wieńczy ją neobarokowy hełm, wzorowany na zwieńczeniu północnej wieży katedry wawelskiej. Partie boczne fasady opięte toskańskimi pilastrami, z prostokątnymi portalami w pierwszej kondygnacji i rzędami prostokątnych okienek w drugiej. W skrajnych osiach znajdują się dwukondygnacjowe dzwonnice; w pierwszej kondygnacji boniowane, ażurowe, o zamkniętych półkoliście arkadach, a w drugiej, dekorowanej płycinami – okulusy. Dzwonnice zwieńczone są neobarokowymi hełmami. Elewacje boczne i tylna opięte pilastrami toskańskimi dźwigającymi belkowanie. Dachy dwuspadowe, kryte blachą.

W nawie głównej mamy sklepienie kolebkowe z lunetami, w pozostałych pomieszczeniach sklepienia krzyżowe na gurtach, na skrzyżowaniu naw z niewielką kopułką w zwieńczeniu; w kruchcie sklepienie gwiaździste. Ściany nawy głównej przeprute półkolistymi arkadami, opięte kolumnami jońskimi na wysokich cokołach, dźwigającymi wydatne, wyłamujące się belkowanie. Ściany naw bocznych z lizenami. Chór wsparty na szerokiej arkadzie koszowej, otwarty do nawy arkadą półkolistą. W nawie głównej, prezbiterium i transepcie okna termalne, w nawach bocznych zamknięte odcinkowo.

Murowana, dość wygodna kaplica z pewnością jest lepsza niż drewniany barak, ale Glinice powinny mieć kościół – uważali kolejni proboszczowie. Konkretne kroki w tym kierunku wykonał ks. Jan Węglicki – zamówił u Stefana Szyllera plany świątyni. Architekt ukończył projekt w czerwcu 1930 r., a wiosną następnego rozpoczęło się wylewanie fundamentów. W trakcie budowy skorygowano zamysł projektanta, o czym ks. Henryk Kaszewski tak pisze w kronice parafialnej: „Nie mogę zrozumieć przyczyny, która spowodowała skrócenie kościoła [o jedno przęsło został skrócony korpus – przyp. autor], dlaczego ks. St. Głąbiński taki esteta, taki mądry kapłan, posunął się do tego, aby poprawić, a właściwie zmienić i tym samym zeszpecić plany architekta Stefana Szyllera. Fama niesie, że obniżenie wieży kościelnej, to również sprawa ks. Głąbińskiego”. Znacznie też zostały zredukowane detale fasady.

Budowę przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji Niemcy skonfiskowali wszystkie materiały zgromadzone na budowę, a pod koniec wojny – chcąc pozyskać drewno – rozebrali nawet rusztowania. W styczniu 1945 r. w wyniku ostrzału rosyjskiej artylerii od strony Skaryszewa jedna ze ścian kościoła została uszkodzona, na szczęście nieznacznie. Żaden z tych wypadków nie powstrzymał gospodarzy parafii przed kontynuowaniem budowy – prace wznowiono jeszcze w 1945 r. Najpierw nadzorował je znany radomski architekt Kazimierz Prokulski, ale szybko zrezygnował, nie mogąc się porozumieć z ówczesnym proboszczem. Po nim nadzór nad budową objął Alfons Pinno. Całkowicie świątynia została ukończona w 1957 r. Bp Jan Kanty Lorek poświęcił ją 10 grudnia 1950, a konsekracji kościoła dokonał 25 listopada 1966 r. bp Piotr Gołębiowski.

Na podstawie książki Małgorzaty Omilanowskiej Architekt Stefan Szyller 18571933 oraz przewodnika Szlak architektoniczny Stefana Szyllera. Prace na ziemi radomskiej.

 


 

Zobacz też – Szlak turystyczny Zabytki Radomia

 

GALERIA FOTOGRAFII – NA ZEWNĄTRZ

GALERIA FOTOGRAFII – WNĘTRZE